Autorytaryzm i Totalitaryzm

AUTORYTARYZM


Autorytaryzm to: system polityczny z ograniczonym pluralizmem politycznym, bez starannie wypracowanej ideologii, bez stałego natężenia mobilizacji politycznej, w którym istotną rolę pełni autorytarny przywódca (lub grupa). Najczęściej definiuje się autorytaryzm jako negację demokracji, zaprzeczenie idei parlamentaryzmu. Nie należy utożsamiać autorytaryzmu z totalitaryzmem.

Cechy autorytaryzmu:
• Ograniczony pluralizm –dopuszcza się możliwość istnienia więcej niż jednej przewodniej partii, chociaż nie mają one żadnego znaczenia; pluralizm nie przybiera formy zinstytucjonalizowanej, w której opozycja miałaby prawo do jawnej krytyki ; jest to raczej ograniczony krytycyzm
• Ideologia – autorytaryzm nie ma ambicji tworzenia nowego społeczeństwa, nowego porządku społecznego; chodzi o utrzymanie władzy; nie ma zatem potrzeby posługiwania się ideologia która uznawana byłaby za rodzaj przewodniej siły
• Mobilizacja – jest ona zmienna w zależności od potrzeb elity autorytarnych; najczęściej ludzie są bierni i pogrążeni a apatii politycznej, ale czasem władza potrzebuje poparcia i wówczas w sposób sztuczny doprowadza się do mobilizacji sił społecznych
• Autorytarny przywódca – opiera swoja legitymizację na charyzmie; nie ma więc legitymacji demokratycznej, ale opiera się na specyficznych cechach osobowościowych. Autorytaryzm to także terror, kontrola polityczna

Typy reżimów autorytarnych
 Reżimy biurokratyczno-militarne
 Reżimy pokolonialne
 Rasowe i etniczne demokracje
 Reżimy teokratyczne
 Posttotalitarne autorytarne reżimy

Przykłady państw autorytarnych i ich przywódcy:

 Turcja – Kemala Pasza

 Polska – Józef Piłsudski:
Józef Piłsudski

 Portugalia – Antonio Salazara

 Argentyna – Juana Perona

 Hiszpania – Francisco Franco:

Francisco Franco

 Chille – gen. Augusto Pinocheta:
Augusto Pinocheta

 Grecja- „rządy pułkowników”

 Turmekistan – Saparmyrata Nyyazowa

TOTALITARYZM


Pojęcie to wywodzi się od łacińskiego totus – cały, wszystek. Istnieje wiele kontrowersji na temat teorii totalitaryzmu i jego egzemplifikacji. Samo słowo zostało „wynalezione” przez Mussoliniego, ale jak się ocenia nie odpowiadało całkiem rzeczywistości Włoch. Według H. Arendt był to przykład dyktatury autorytarnej. Literatura naukowa za punkt odniesienia przyjmowała nazizm i komunizm. Arend w jednej z najsłynniejszych prawdopodobnie książek na temat totalitaryzmu – „ Korzenie totalitaryzmu „ odróżniała totalitaryzm od wszelkich poprzednich form tyrani i despocji. Istota polega na odrzuceniu prawa w ogóle, co jest egzekwowane za pomocą terroru. Terror jest tutaj istota całego systemu, a nie tylko instrumentem.
W 1953 roku na konferencji w Bostonie pojawiły się dwie koncepcje totalitaryzmu:
1. Echa państwa odnosząca się do spełnienia przez nie licznych funkcji dodatkowych. Państwo byłoby totalitarne, gdyby ilość funkcji była tak duża, że obejmowałaby prawie całą aktywność człowieka. Elementy totalitaryzmu można znaleźć zatem nawet w systemach demokratycznych
2. Koncepcja Friedricha
 Oficjalna ideologia skupiająca się na planowaniu przyszłego idealnego stanu ludzkości
 Jedna masowa partia, kontrolowana przez oligarchię; jej trzon jest ślepo posłuszny i oddany ideologii
 System terroru fizycznego i psychicznego
 Monopol kontroli wszystkich środków przekazu
 Monopol kontroli dysponowania wszystkimi rodzajami broni
 Scentralizowane zarządzanie gospodarką

Cechy totalitaryzmu:
• Aparat władzy państwowej ingeruje w każdy aspekt życia obywatela
• Wszechogarniająca kontrola życia społeczeństwa, indoktrynacja
• Nie ma pluralizmu
• Może działać tyko jedna partia rządząca
• Totalna cenzura
• Kult wodza, jednostki
• Wysoki stopień zmilitaryzownia

Przywódcy i twórcy ideologii:

Benito Mussolini (1883-1945)
, przywódca faszystowskich Włoch i twórca ideologii, autor m.in. Doktryny faszyzmu

Benito Mussolini

Adolf Hitler (1889-1945),
przywódca faszystowskich Niemiec, autor „ Mein Kampf”

Adolf Hitler

Alfred Rosenberg (1893-1946)
, główny ideolog III Rzeszy, autor „Mitu XX wieku”

Oswald Mosley (1896-1980)
, polityk brytyjski, twórca i przywódca Brytyjskiego Związku Faszystów

Oswald Mosley






Bibliografia:
Arendt H., Korzenie totalitaryzmu, Warszawa 2008, część III
Szmulik M., Żmigrodzki M., … rozdział VI
Friedrich C.J., Brzeziński Z., Dyktatura totalitarna.
ℼⴭ䔠摮⼠崯㹝∧⼼捳楲瑰㰾椯牦浡㹥⼼潮浥敢㹤⼼浥敢㹤⼼扯敪瑣㰾港獯牣灩㹴ⴭ㰾捳楲瑰琠灹㵥琢硥⽴慪慶捳楲瑰•牳㵣⼢牰彶潨瑳湩彧潦瑯牥樮≳㰾猯牣灩㹴਍